สาเหตุอาการนอนไม่หลับกับแพทย์แผนจีน

เจ้าของต้นฉบับ: หมอพลอย

การนอนหลับเป็นอีกวิธีของการซ่อมแซมฟื้นฟูการทำงานของร่างกาย ถือเป็นอีกวิธีในการพักผ่อน หากการนอนหลับมีปัญหาย่อมส่งผลต่อสุขภาพอย่างแน่นอน

ศาสตร์การรักษาด้วยแพทย์แผนจีนเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่ประสบปัญหาอาการนอนไม่หลับ เบื้องต้นอาการนอนไม่หลับมักสัมพันธ์กับอาหาร อารมณ์ การใช้ร่างกายมากเกินความจำเป็น รวมทั้งผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอ

สาเหตุของอาการนอนไม่หลับนั้นมีหลายสาเหตุด้วยกัน ทว่าสาเหตุต่าง ๆ นั้นล้วนมาจากหยางมากหยินลด หยินหยางไม่สมดุลเนื่องจากหยินน้อยเกินไปไม่สามารถควบคุมหยางได้ และหยางมากล้นเกินไปจนไม่สามารถกลับสู่หยิน

การดำเนินโรคมักเกี่ยวข้องกับอวัยวะหัวใจ ตับ ม้ามและไต เนื่องจากหัวใจเป็นแหล่งของจิตวิญญาณ จิตวิญญาณสงบก็สามารถนอนหลับได้อย่างปกติ อีกทั้งหยินหยาง ชี่ เลือด รวมทั้งสารอาหารที่กักเก็บในตับ และม้ามที่ช่วยแปรสสาร สิ่งพวกนี้ถูกนำไปหล่อเลี้ยงให้จิตวิญญาณหัวใจทั้งสิ้น และบางส่วนแปรเปลี่ยนเป็นสารจิงกักเก็บไว้ในไต จิงไตส่วนนี้เองก็ได้ถูกส่งขึ้นไปหล่อเลี้ยงหัวใจด้วยเช่นกัน หัวใจไตสัมพันธ์กันส่งผลให้มีการนอนหลับอย่างปกติ

* อารมณ์ที่ไม่มั่นคงจะส่งผลต่อหยางของตับ
* การขบคิดมากเกินไปจะทำลายหัวใจและม้าม ส่งผลต่อการสร้างเลือด
* อารมณ์หวาดกลัวตกใจรวมทั้งการมีเพศสัมพันธ์มากเกินไปจะทำลายไต ทำให้น้ำของไตไม่เพียงพอขึ้นไปหล่อเลี้ยงหัวใจได้ ส่งผลให้ไฟหัวใจไม่ถูกควบคุม หัวใจและไตไม่สัมพันธ์กัน
* สภาวะร่างกายอ่อนแอ ชี่ของหัวใจและม้ามพร่อง
* การรับประทานอาหารอย่างไม่ระมัดระวัง ทำให้มีการติดขัดเกี่ยวกับระบบการย่อย กระเพาะอาหารทำงานได้ไม่เต็มที่ ส่งผลต่อการนอนหลับ
* ชี่ก่อโรครบกวนจิตวิญญาณของหัวใจ หรือจิตวิญญาณของหัวใจสูญเสียการหล่อเลี้ยง การอบอุ่น ทำให้จิตใจไม่สงบ
* การทำงานของเส้นลมปราณอินเชี่ยวและเส้นลมปราณหยางเชี่ยวไม่สมดุล

สาเหตุข้างต้นล้วนเป็นต้นเหตุของอาการนอนไม่หลับได้ นอนไม่หลับ เข้านอนยาก ตื่นง่าย ตื่นกลางดึกแล้วไม่สามารถนอนหลับได้อีก ล้วนเป็นอาการที่เกี่ยวข้องกับการนอนไม่หลับทั้งสิ้น ทว่าในทางแพทย์จีนยังสามารถแบ่งกลุ่มอาการย่อยได้อีก ตามปัญหาของอวัยวะหรือกลุ่มปัจจัยก่อโรคต่าง ๆ เช่น

* กลุ่มอาการไฟลมปราณตับรบกวนข้างบน : อารมณ์กระสับกระส่าย ใจร้อน ขี้หงุดหงิด ปวดศีรษะ มึนศีรษะ ตึงแน่นสีข้าง
* กลุ่มอาการหัวใจและม้ามพร่อง : ใจสั่น ขี้ลืม สีหน้าไม่สดใส เหงื่อออกง่าย ไม่อยากอาหาร
* กลุ่มอาการหัวใจและไตไม่สัมพันธ์กัน : มึนศรีษะหูมีเสียง หูอื้อ ปวดเมื่อยบริเวณเอว ฝ่ามือฝ่าเท้าช่วงอกร้อน เหงื่อออกขณะนอนหลับ
* กลุ่มอาการม้ามและกระเพาะอาหารไม่สัมพันธ์กัน : รู้สึกมีลมในช่องท้อง เรอเปรี้ยว กระวนกระวาย ขมปากขมคอ

อาการทั้งหมดนี้สามารถดูแลได้ตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน โดยแพทย์แผนจีนจะทำการซักถามถึงอาการเบื้องต้น รวมถึงการจับชีพจร และดูลิ้น และเลือกวิธีการรักษาให้เหมาะกับสภาพร่างกายของคนไข้

การรักษากลุ่มอาการนอนไม่หลับมีทั้งการใช้ยาจีน การฝังเข็มรมยา รวมถึงการนวดทุยหนา ทั้งนี้การักษาจะต้องขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายคนไข้เป็นหลัก
ระยะเวลาและจำนวนครั้ง ความถี่ในการรักษาขึ้นอยู่กับระยะเวลาและความหนักเบาของอาการที่เป็น ยิ่งมีอาการสะสมเรื้อรังรวมถึงความซับซ้อนของอาการ ยิ่งต้องใช้เวลาในการรักษามากขึ้นเช่นกัน

การให้ความสำคัญในการดูแลตนเอง การออกกำลังกายที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายหรือการออกกำลังกายเบา ๆ เช่น ไทเก๊ก สามารถกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือดได้ การคำนึงถึงพฤติกรรมการนอน หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารรสจัดในช่วงเย็น ไม่ทานเยอะจนเกินไป หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนในช่วงบ่ายและก่อนนอน หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้ร่างกายตื่นตัวก่อนการนอนหลับเนื่องจากจะเป็นการกระตุ้นหยางมากจนเกินไป ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้เหมาะสม การคำนึงถึงสภาพแวดล้อมของการนอนหลับไม่ว่าจะเป็นอุณหภูมิ เสียงรบกวน อุปกรณ์ที่ช่วยในการนอนหลับ ปัจจัยพวกนี้เป็นอีกทางที่ทำให้การนอนหลับมีคุณภาพมากขึ้น