ปวดประจำเดือนทุกเดือน ฝังเข็มช่วยอย่างไร หมอตี้อธิบายแนวทางรักษาที่เจินฟู่คลินิก

ปวดประจำเดือน ฝังเข็มตรงไหนเห็นผลเร็ว? หมอจีนอธิบายจุดฝังเข็มลดปวดแบบตรงจุด

เจินฟู่คลินิก · ฝังเข็มดูแลสุขภาพสตรี

ปวดประจำเดือน ฝังเข็มตรงไหน และเริ่มดีขึ้นเมื่อไร?

แพทย์จีนมักเลือกจุดบริเวณขาส่วนล่าง ท้องน้อย หลังเท้า และกระดูกกระเบนเหน็บ ร่วมกันตามลักษณะอาการ เพื่อปรับการไหลเวียนของชี่และเลือดและบรรเทาปวด ไม่จำเป็นต้องลงเข็มเฉพาะตรงท้องที่ปวดครับ

จากประสบการณ์รักษาของหมอ เคยพบคนไข้ที่ปวดทุเลาลงทันทีหลังฝังเข็ม ช่วง 1–3 ครั้งแรกใช้ติดตามการตอบสนองระยะแรก ส่วนการดูแลต่อเนื่องวางแผนประมาณ 3 รอบเดือน เพื่อดูทั้งอาการรอบปัจจุบันและรอบถัดไปครับ

สวัสดีครับคุณผู้หญิง อาการปวดบิดเกร็งที่ท้องน้อย ร้าวลงหลัง หรือปวดจนทำงานและเรียนไม่ไหว ไม่ใช่เรื่องที่คุณต้องกัดฟันทนทุกเดือนครับ หมอจะอธิบายว่าฝังเข็มช่วยอย่างไร จุดที่ใช้มีอะไรบ้าง และเมื่อเข้ามารักษาจะวางแผนกันอย่างไร

แพทย์จีนมองอาการปวดประจำเดือนอย่างไร?

หลักสำคัญคือ “ไม่ไหลเวียน จึงปวด” หรือ 不通则痛 (ปู้ทงเจ๋อท่ง) หมอจะดูว่าชี่และเลือดติดขัดจากอะไร พร้อมพิจารณาภาวะพร่องที่ทำให้หล่อเลี้ยงไม่เพียงพอ โดยซักประวัติ ตรวจชีพจร และดูลิ้นร่วมกัน

  • ชี่ติดขัดและเลือดคั่ง: ปวดแน่นหรือเจ็บเป็นตำแหน่ง มีลิ่มเลือดสีคล้ำ ร่วมกับคัดเต้านมหรือหงุดหงิดก่อนมีประจำเดือน แนวทางคือระบายชี่และกระจายเลือดคั่ง
  • ความเย็นติดขัดหรือหยางพร่อง: ปวดเกร็ง ชอบความอุ่น ประคบอุ่นแล้วสบายขึ้น แนวทางคืออุ่นเส้นลมปราณและกระจายความเย็น คำว่า “มดลูกเย็น” เป็นคำอธิบายกลุ่มอาการตามแพทย์จีน ไม่ได้หมายถึงการวัดอุณหภูมิมดลูก
  • ชี่และเลือดพร่อง: ปวดหน่วง ร่วมกับอ่อนเพลียหรือหน้าซีด แนวทางคือบำรุงชี่และเลือด ควบคู่กับการดูแลการไหลเวียน

4 กลุ่มจุดฝังเข็มที่หมอจีนใช้ลดปวดประจำเดือน

จุดต่อไปนี้เป็นตัวอย่างให้เข้าใจแนวทางรักษา ไม่ใช่สูตรที่ทุกคนต้องใช้เหมือนกัน และไม่ใช่คำแนะนำให้ฝังเข็มด้วยตนเองครับ

1. ซานอินเจียว — SP6

ตำแหน่ง: ด้านในของขาส่วนล่าง เหนือตาตุ่มในประมาณ 3 ชุ่น ตามสัดส่วนร่างกาย ชิดขอบด้านหลังของกระดูกหน้าแข้ง

เหตุผลที่เลือกใช้: เป็นจุดบรรจบของเส้นลมปราณตับ ม้าม และไต เป็นจุดสำคัญในการดูแลปวดประจำเดือนและรอบเดือนตามศาสตร์แพทย์จีน และเป็นจุดที่มีการศึกษาทางคลินิกเรื่องการลดปวดด้วยครับ

2. กวนหยวน — CV4 และชี่ไห่ — CV6

ตำแหน่ง: แนวกึ่งกลางหน้าท้องใต้สะดือ

เหตุผลที่เลือกใช้: ใช้ประกอบการบำรุงชี่และปรับการไหลเวียนบริเวณท้องน้อย แพทย์พิจารณาร่วมกับการให้ความอุ่นในกลุ่มอาการเย็นหรือพร่องที่เหมาะสม

3. ไท่ชง — LR3

ตำแหน่ง: หลังเท้าบริเวณระหว่างกระดูกฝ่าเท้าที่หนึ่งและสอง

เหตุผลที่เลือกใช้: ช่วยระบายชี่ตับที่ติดขัด เหมาะประกอบการรักษาเมื่อปวดร่วมกับความเครียด หงุดหงิด หรือคัดตึงเต้านมก่อนมีประจำเดือน

4. ปาเหลียว — กลุ่มจุดบริเวณกระดูกกระเบนเหน็บ

ตำแหน่ง: บริเวณรูด้านหลังของกระดูกกระเบนเหน็บ

เหตุผลที่เลือกใช้: ใช้ดูแลอาการปวดบริเวณอุ้งเชิงกรานและปวดร้าวหลังส่วนล่าง โดยแพทย์ประเมินความเหมาะสมและเลือกตำแหน่งอย่างระมัดระวัง

ที่เจินฟู่ใช้โคมอินฟราเรดร่วมด้วยอย่างไร?

ที่เจินฟู่คลินิก หมอใช้การฝังเข็มร่วมกับโคมอินฟราเรดให้ความอุ่นตามความเหมาะสม ตามศาสตร์แพทย์จีนคือช่วยอุ่นเส้นลมปราณ กระจายความเย็น และส่งเสริมการไหลเวียนของชี่และเลือด โดยเฉพาะอาการปวดที่ได้รับความอุ่นแล้วสบายขึ้นครับ

โคมอินฟราเรดเป็นอุปกรณ์ให้ความอุ่นที่คลินิกใช้ ไม่ใช่การรมสมุนไพรอ้ายเย่ แพทย์จะปรับระยะและความร้อนให้เหมาะกับผิวและความรู้สึกของคนไข้

ฝังเข็มลดปวดประจำเดือน มีงานวิจัยสนับสนุนอย่างไร?

มีงานศึกษาในประเทศไทย จีน และยุโรปที่พบประโยชน์ต่ออาการปวด โดยแต่ละงานใช้รูปแบบการรักษาและกลุ่มเปรียบเทียบต่างกันครับ

🇹🇭 ไทย · มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปี 2015

งานทดลองสุ่มผู้หญิง 52 คน เปรียบเทียบฝังเข็มกับยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมเป็นเวลา 3 รอบเดือน พบว่าทั้งสองกลุ่มมีระดับปวด จำนวนวันที่ปวด และการใช้ยาแก้ปวดลดลง พร้อมคุณภาพชีวิตดีขึ้นจากก่อนรักษา

สิ่งที่คนไข้นำไปใช้ได้: การฝังเข็มเป็นทางเลือกในการรักษาปวดประจำเดือนที่มีการศึกษาในคนไทย และการติดตามหลายรอบเดือนช่วยให้เห็นภาพผลการรักษามากกว่าดูวันเดียว

งานนี้มีขนาดเล็กและไม่ปกปิดการรักษา ยาคุมลดคะแนนปวดสูงสุดได้มากกว่าฝังเข็ม จึงไม่ได้สรุปว่าฝังเข็มเหนือกว่ายา
อ่านงานวิจัยต้นฉบับ — Sriprasert และคณะ

🇨🇳 จีน · ทีมมหาวิทยาลัยการแพทย์จีนปักกิ่ง · ปี 2011

งานทดลองสุ่ม 194 คน ศึกษาการฝังเข็มร่วมกระตุ้นไฟฟ้าที่จุดซานอินเจียวและตำแหน่งเปรียบเทียบ โดยติดตามคะแนนปวดในช่วง 5–60 นาทีของการรักษาครั้งแรก พบว่ากลุ่มซานอินเจียวมีคะแนนปวดต่ำกว่ากลุ่มไม่ฝังเข็ม

สิ่งที่คนไข้นำไปใช้ได้: มีหลักฐานสนับสนุนการบรรเทาปวดในระยะสั้นตั้งแต่ช่วงการรักษาครั้งแรก สอดคล้องกับการเข้ารับการรักษาในวันที่กำลังปวด

ไม่พบความแตกต่างชัดเจนระหว่างจุดซานอินเจียวกับตำแหน่งลงเข็มเปรียบเทียบ จึงไม่ควรตีความว่าจุดนี้เป็นจุดเดียวที่ได้ผลหรือดีที่สุด
อ่านงานวิจัยต้นฉบับ — Liu และคณะ

🇩🇪 เยอรมนี · มหาวิทยาลัยการแพทย์ชาริเต้ · ปี 2008

การศึกษามีผู้เข้าร่วมรวม 649 คน โดย 201 คนอยู่ในส่วนสุ่มเปรียบเทียบ หลังรักษา 3 เดือน กลุ่มฝังเข็มร่วมการดูแลตามปกติมีคะแนนปวดเฉลี่ย 3.1 จาก 10 เทียบกับ 5.4 จาก 10 ในกลุ่มดูแลตามปกติอย่างเดียว และมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น

สิ่งที่คนไข้นำไปใช้ได้: การรักษาต่อเนื่องมีเป้าหมายทั้งลดความปวดและช่วยให้ใช้ชีวิตประจำวันสะดวกขึ้น

งานนี้เปรียบเทียบกับการดูแลตามปกติ ไม่ได้ใช้เข็มหลอก จึงสะท้อนผลของการเพิ่มบริการฝังเข็มในบริบทการดูแลจริง
อ่านงานวิจัยต้นฉบับ — Witt และคณะ

ควรเริ่มเมื่อไร และวางแผนรักษานานแค่ไหน?

  1. ก่อนประจำเดือนประมาณ 1–2 สัปดาห์: เข้ามาประเมินลักษณะปวด รอบเดือน ชีพจร และลิ้น เพื่อเริ่มวางแผนรักษา หากกำลังปวดอยู่สามารถเข้ารับการประเมินได้ ไม่ต้องรอรอบถัดไป
  2. ช่วง 1–3 ครั้งแรก: ติดตามการตอบสนองระยะแรก ดูระดับปวดและอาการร่วม แล้วปรับจุดฝังเข็มหรือการให้ความอุ่นให้เหมาะสม ไม่ได้หมายความว่าครบ 3 ครั้งแล้วต้องหายทุกคน
  3. ติดตามประมาณ 3 รอบเดือน หรือราว 3 เดือน: เป้าหมายคือบรรเทาปวดรอบปัจจุบัน พร้อมปรับสมดุลชี่และเลือดเพื่อดูแลรอบถัดไป หมอติดตามระดับปวด จำนวนวันที่ปวด การใช้ยาแก้ปวด และผลต่อชีวิตประจำวัน เมื่อดีขึ้นต่อเนื่องจึงค่อยเว้นระยะครับ

ระยะ 3 รอบเดือนเป็นกรอบติดตามผล ไม่ได้หมายถึงมาฝังเข็มเพียงเดือนละครั้ง จำนวนครั้งและความถี่จะวางแผนหลังประเมินอาการ และหากอาการไม่ตอบสนองหรือเปลี่ยนไป หมอจะทบทวนแผนและสาเหตุร่วมด้วยครับ

อาการแบบไหนควรตรวจทางนรีเวชร่วมด้วย?

หากปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ เลือดออกมากผิดปกติ ปวดนอกช่วงประจำเดือน หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ควรตรวจหาสาเหตุ เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ซีสต์ หรือเนื้องอก การฝังเข็มใช้รักษาอาการปวดร่วมกับการดูแลสาเหตุเหล่านี้ได้ แต่ไม่ใช้แทนการรักษาตัวโรคทั้งหมดครับ

หากปวดท้องรุนแรงฉับพลัน มีไข้ เป็นลม หรือมีโอกาสตั้งครรภ์ร่วมกับปวดท้องและเลือดออก ควรไปโรงพยาบาลทันที ก่อนฝังเข็มควรแจ้งยาที่ใช้ โดยเฉพาะยาต้านการแข็งตัวของเลือด และไม่หยุดยาที่แพทย์สั่งเองครับ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องฝังเข็มลดปวดประจำเดือน

กำลังมีประจำเดือนอยู่ ฝังเข็มได้ไหม?

ทำได้ครับ หมอประเมินอาการและเลือกจุดให้เหมาะสม จากประสบการณ์ของหมอ เคยพบคนไข้ที่ปวดทุเลาลงทันทีหลังทำ จึงไม่จำเป็นต้องรอให้ประจำเดือนหมดก่อนเข้ามารักษา

ฝังเข็มเจ็บไหม คลินิกใช้เข็มแบบไหน?

ที่คลินิกใช้เข็มปลอดเชื้อแบบใช้ครั้งเดียวร่วมกับปลอกนำเข็มเพื่อช่วยลดความเจ็บขณะลงเข็ม ระหว่างรักษาอาจรู้สึกสะกิด ตื้อ หรือหน่วง หากเจ็บแปลบหรือไม่สบายให้แจ้งหมอทันทีครับ

ต้องฝังเข็มที่ท้องอย่างเดียวหรือไม่?

ไม่จำเป็นครับ หมอสามารถเลือกจุดที่ขา หลังเท้า และบริเวณกระเบนเหน็บร่วมด้วยตามการประเมิน หากกังวลเรื่องลงเข็มที่ท้อง บอกหมอก่อนเริ่มรักษาได้ครับ

ทำไมจึงแนะนำติดตาม 3 รอบเดือน?

เพื่อเปรียบเทียบทั้งระดับปวด จำนวนวันที่ปวด และการใช้ยาในแต่ละรอบ ไม่ใช่ดูเฉพาะผลหลังทำครั้งเดียว เมื่ออาการดีขึ้นต่อเนื่องจึงปรับลดความถี่ตามแผนครับ

ฝังเข็มปวดประจำเดือนที่เจินฟู่ ราคาเท่าไร?

ฝังเข็มทั่วไป 800 บาทต่อครั้ง รวมค่าแพทย์ เข็มปลอดเชื้อ การกระตุ้นไฟฟ้าตามความเหมาะสม และโคมอินฟราเรด มีบริการสาขาโชคชัย 4 รามอินทรา และหาดใหญ่ครับ

ปวดประจำเดือนกระทบชีวิต มาวางแผนรักษากับหมอได้ครับ

คุณไม่จำเป็นต้องรอให้ปวดหนักทุกเดือน ที่เจินฟู่คลินิก หมอจะประเมินว่ามีชี่ติดขัด เลือดคั่ง ความเย็น หรือภาวะพร่องร่วมด้วยอย่างไร แล้วเลือกจุดฝังเข็มและการให้ความอุ่นให้ตรงอาการ พร้อมอธิบายแผนติดตามประมาณ 3 รอบเดือนให้เข้าใจก่อนเริ่มครับ

ดูค่าบริการ · นัดหมายปรึกษาแพทย์

เรียบเรียงโดย ดร.พจ. เยาวเกียรติ เยาวพันธุ์กุล · เจินฟู่คลินิก · รู้จักทีมแพทย์
ประสบการณ์การรักษาในบทความเป็นข้อมูลที่แพทย์ผู้เขียนให้ไว้ ผลวิจัยแต่ละงานอธิบายแยกตามรูปแบบการศึกษา

เลือกสาขาใกล้คุณ

เลือกสาขาที่สะดวกเพื่อดูข้อมูลแพทย์ เวลาให้บริการ การเดินทาง และช่องทางนัดหมาย

ใส่ความเห็น