การฝังเข็มช่วยดูแลโรคเอ็นรองช้ำได้ไหม?
ได้ครับ การฝังเข็มสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลอาการปวดจากรองช้ำได้ โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยลดอาการปวด คลายความตึงของกล้ามเนื้อรอบเท้าและน่อง และช่วยให้กลับมาใช้งานได้ดีขึ้นแพทย์ตรวจแยกสาเหตุของอาการปวดส้นเท้าก่อนเริ่มรักษา เพราะอาการปวดส้นเท้าไม่ได้เกิดจากรองช้ำทุกครั้ง
อ่านประวัติผู้เขียน: ดร.พจ. เยาวเกียรติ เยาวพันธุ์กุล
คุณวุฒิ: ปริญญาเอก สาขาโรคไต เบาหวาน และต่อมไร้ท่อ
รองช้ำคืออะไร?
“โรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ (plantar fasciitis)” หรือที่คนทั่วไปมักเรียกว่า “รองช้ำ” คือ ภาวะที่มีการอักเสบของเอ็นฝ่าเท้า สาเหตุเกิดจากการใช้งานเท้าที่หนักกว่าปกติ เป็นโรคที่พบได้บ่อย มักมีอาการเรื้อรังหรือเป็นๆหายๆอาการของรองช้ำ
อาการจะเจ็บเหมือนมีอะไรทิ่มตำบริเวณส้นเท้า หรืออาจจะปวดรวม ๆ ทั้งฝ่าเท้า อาการปวดจะหนักเบาเป็นระยะขึ้นกับการพักผ่อน หรือการอยู่ในอิริยาบถนั้นนาน ๆ เช่น ยืนหรือเดิน อาจเจ็บมากเมื่อเริ่มลงน้ำหนักหลังตื่นนอน หรือหลังนั่งพักนาน ๆ ตามแนวคิดแพทย์แผนจีน อาการปวดส้นเท้าอาจสัมพันธ์กับภาวะไตพร่อง หรือชี่และเลือดติดขัด ซึ่งเป็นกรอบการอธิบายตามศาสตร์แพทย์แผนจีน แพทย์จีนตรวจอาการร่วมกับลิ้นและชีพจร เพื่อเลือกแนวทางดูแลให้เหมาะกับแต่ละคนการรักษา : การฝังเข็มรักษาโรค รองช้ำ และ แช่เท้าด้วยยา
แพทย์เลือกจุดฝังเข็มบริเวณใกล้ส้นเท้าหรือใต้ตาตุ่ม ตามอาการของแต่ละคน ตามแนวคิดแพทย์แผนจีน เลือกจุดที่ใช้ดูแลการไหลเวียนของชี่และเลือด ร่วมกับจุดที่เกี่ยวข้องกับเอ็นและกระดูก การแช่เท้าด้วยยาสมุนไพรจีนเป็นเทคนิคประกอบที่แพทย์เลือกตามลักษณะอาการ โดยตามแนวคิดแพทย์แผนจีน แพทย์เลือกสมุนไพรที่ใช้ดูแลการไหลเวียนของชี่และเลือด เอ็นและกระดูก🇺🇸 งานวิจัยจากสหรัฐอเมริกา: ฝังเข็มกระตุ้นไฟฟ้าร่วมกับการบริหารเท้า
การทดลองแบบสุ่มในผู้มีภาวะพังผืดฝ่าเท้าผิดปกติ 72 คน เปรียบเทียบการฝังเข็มกระตุ้นไฟฟ้าร่วมกับการบริหารที่บ้านกับการบริหารเพียงอย่างเดียว พบว่ากลุ่มที่ได้รับฝังเข็มร่วมมีแนวโน้มคะแนนปวดและการใช้งานเท้าดีขึ้นมากกว่าในช่วงติดตาม 12 สัปดาห์ คะแนนปวดลดลงเฉลี่ย 2.17 เทียบกับ 1.62 คะแนน อย่างไรก็ตาม การศึกษาไม่ได้ปกปิดกลุ่ม ไม่มีกลุ่มฝังเข็มหลอก และมีข้อมูลขาดหายบางส่วน จึงยังไม่ยืนยันผลเฉพาะของการฝังเข็มหรือผลระยะยาว และไม่ควรใช้แทนการบริหารและการดูแลมาตรฐาน
มุมมองแพทย์แผนจีน: ตามแนวคิดแพทย์แผนจีน อาการปวดส้นเท้าอาจสัมพันธ์กับภาวะไตพร่อง หรือชี่และเลือดติดขัด แพทย์จีนตรวจอาการเพื่อเลือกแนวทางรักษาเฉพาะบุคคล กรอบการอธิบายนี้แยกจากผลวิจัยข้างต้น ซึ่งวัดอาการปวดและการใช้งานเท้า ไม่ได้ทดสอบหรือยืนยันภาวะไตพร่องตามศาสตร์แพทย์แผนจีน
ข้อควรระวัง: การฝังเข็มเป็นการดูแลเสริม ไม่ใช้แทนการประเมินสาเหตุของอาการปวดส้นเท้า การบริหารเท้า และการดูแลมาตรฐาน หากปวดรุนแรงจนลงน้ำหนักไม่ได้ บวม แดง ร้อน มีชา อ่อนแรง หรือมีอุบัติเหตุมาก่อน ควรพบแพทย์เพื่อประเมินก่อนทำหัตถการ
ใครที่มีโอกาสเสี่ยงเป็นรองช้ำ?
- ผู้สูงอายุ
- ผู้ที่น้ำหนักตัวมาก
- ผู้ที่ต้องยืนนานๆ เดินนานๆ เป็นประจำ
- ผู้ที่มีฝ่าเท้าแบนหรือโก่งกว่าปกติ หรือมีท่าทางการเดินที่ผิดปกติ
- ผู้ที่ใส่รองเท้าพื้นแข็งหรือบางเกินไป
ควรพบแพทย์เมื่อไร?
ให้พบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุก่อนฝังเข็ม หากมีอาการต่อไปนี้- ปวดรุนแรงจนลงน้ำหนักไม่ได้
- บวม แดง ร้อนชัดเจน
- มีชา หรืออ่อนแรง
- มีอุบัติเหตุมาก่อน
- อาการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
- สงสัยสาเหตุอื่น เช่น เกาต์
ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรแจ้งประวัติให้แพทย์ทราบก่อนเริ่มการรักษา
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับรองช้ำและการฝังเข็ม
การฝังเข็มช่วยดูแลโรคเอ็นรองช้ำ (Plantar Fasciitis) ได้ไหม?
ได้ครับ การฝังเข็มสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลอาการปวดจากรองช้ำ โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยลดอาการปวด คลายความตึงของกล้ามเนื้อรอบเท้าและน่อง และช่วยให้กลับมาใช้งานได้ดีขึ้น แพทย์ตรวจแยกสาเหตุของอาการปวดส้นเท้าก่อนเริ่มรักษา เพราะอาการปวดส้นเท้าไม่ได้เกิดจากรองช้ำทุกครั้ง
ตามแนวคิดแพทย์แผนจีน อาการรองช้ำเกิดจากอะไร?
ตามแนวคิดแพทย์แผนจีน อาการปวดส้นเท้าอาจสัมพันธ์กับรูปแบบต่าง ๆ เช่น ภาวะไตพร่อง ชี่และเลือดติดขัด หรือความเย็นและความชื้นกระทบบริเวณเส้นลมปราณ แพทย์จีนตรวจอาการร่วมกับลิ้นและชีพจร แล้วเลือกจุดฝังเข็มและแนวทางดูแลให้เหมาะกับแต่ละคน
แพทย์ใช้วิธีใดร่วมกับการฝังเข็มสำหรับรองช้ำ?
แพทย์เลือกจุดฝังเข็มบริเวณส้นเท้า ข้อเท้า และตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง พร้อมฝังเข็มกระตุ้นไฟฟ้าหรือคลายกล้ามเนื้อน่องตามอาการที่ตรวจพบ รวมถึงให้คำแนะนำเรื่องการใช้งานเท้า การยืด และพฤติกรรมที่อาจกระตุ้นอาการ
ต้องฝังเข็มรักษารองช้ำกี่ครั้งจึงจะเริ่มประเมินผลได้?
แพทย์ติดตามการเปลี่ยนแปลงของอาการระหว่างรักษา โดยช่วง 3–5 ครั้งแรกเป็นจุดทบทวนแผน โดยดูจากระดับความปวด การลงน้ำหนัก การเดิน และกิจกรรมในชีวิตประจำวัน หากเป็นมานานหรือมีปัจจัยร่วมหลายอย่าง อาจต้องใช้เวลาติดตามมากกว่านี้ แพทย์ติดตามผลเป็นระยะและปรับแผนให้เหมาะกับการตอบสนองของแต่ละคน
อาการปวดส้นเท้าแบบใดควรพบแพทย์ก่อนฝังเข็ม?
หากมีอาการปวดรุนแรงจนลงน้ำหนักไม่ได้ บวม แดง ร้อนชัดเจน มีชา อ่อนแรง มีอุบัติเหตุมาก่อน หรืออาการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์เพื่อหาสาเหตุก่อน ส่วนผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือสงสัยภาวะอื่น เช่น เกาต์ ก็ควรแจ้งประวัติให้แพทย์ทราบก่อนเริ่มการรักษา
ปรึกษาแพทย์เรื่องอาการปวดส้นเท้า
หากมีปัญหาสุขภาพ ปรึกษาแพทย์ที่เจินฟู่คลินิกเพื่อประเมินอาการและวางแผนดูแลให้เหมาะกับแต่ละคน แนะนำจองคิวล่วงหน้าก่อนเข้ารับบริการ ติดต่อเจินฟู่คลินิกเลือกสาขาใกล้คุณ
เลือกสาขาที่สะดวกเพื่อดูข้อมูลแพทย์ เวลาให้บริการ การเดินทาง และช่องทางนัดหมาย

สาขาโชคชัย 4
ใบอนุญาตสถานพยาบาลเลขที่ 10109000765โครงการ The Shelter ถนนโชคชัย 4 เขตวังทองหลาง (สะพานสอง)
ดูรายละเอียดสาขา →
สาขารามอินทรา
ใบอนุญาตสถานพยาบาลเลขที่ 10109002667The Jas รามอินทรา ชั้น 2 ถนนลาดปลาเค้า เขตบางเขน
ดูรายละเอียดสาขา →
สาขาหาดใหญ่
ใบอนุญาตสถานพยาบาลเลขที่ 90109000368ถนนศรีภูวนารถ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
ดูรายละเอียดสาขา →