ในทางแพทย์แผนจีนอวัยวะทุกส่วนในร่างกายล้วนมีความเกี่ยวข้องกัน มีการทำงานอย่างพึ่งพาอาศัยกัน หนึ่งในนั้นคืออวัยวะหัวใจและไต ทั้งสองอวัยวะนี้ทำงานร่วมกันโดยเกี่ยวข้องกับการไหลเวียนของน้ำของอวัยวะไตและไฟของอวัยวะหัวใจ สารจิงและจิตวิญญาณอยู่ร่วมกันดั่งความสมดุลที่กลมกลืนของกษัตริย์และขุนนาง
น้ำและไฟเกื้อกูลกันและกัน อวัยวะหัวใจจัดเป็นหยางของอวัยวะส่วนบน และเป็นไฟตามหลักปัญจธาตุ ไตจัดเป็นอินของอวัยวะส่วนล่าง และเป็นน้ำตามหลักปัญจธาตุ
น้ำและไฟตามทฤษฎีการไหลเวียนของอินหยาง สิ่งที่อยู่ข้างบนสามารถเคลื่อนลงสู่ข้างล่าง และสิ่งที่อยู่ข้างล่างสามารถเคลื่อนสู่ข้างบนหมุนเวียนกัน
ตำแหน่งของอวัยวะหัวใจอยู่ข้างบน แน่นอนว่าไฟหัวใจ(หยาง) ควรเคลื่อนลงสู่ไต ทำให้น้ำของไตไม่เย็นจนเกินไป ตำแหน่งของอวัยวะไตอยู่ข้างล่าง น้ำของไตควรเคลื่อนขึ้นสู่หัวใจ ทำให้ไฟของหัวใจไม่ลุกโชนมากจนเกินไป หากไตไม่มีไฟของหัวใจมาอบอุ่นก็จะทำให้น้ำมีความเย็นมากเกินไป และหากหัวใจไม่มีน้ำจากไตมาควบคุมก็จะทำให้มีความร้อนมากเกินไปเช่นกัน การแลกเปลี่ยนของไฟและน้ำในอวัยวะหัวใจและไตนี้เป็นช่วยรักษาสมดุลการทำงานของอวัยวะทั้งสองไว้ได้ตามกลไกการทำงานร่วมกันและการเก็บสะสมของอินหยาง
ชี่ของไตแบ่งเป็นไตอินและไตหยาง การที่ไตอินจะเคลื่อนที่ขึ้นข้างบนได้ต้องอาศัยการเคลื่อนที่จากไตหยาง ชี่ของหัวใจก็แบ่งเป็นหัวใจอินและหัวใจหยางเช่นกัน การที่ไฟหยางของหัวใจจะลดลงได้ต้องอาศัยความเย็นและความชุ่มชื้นของหัวใจอิน
การเคลื่อนที่ของไตอินภายใต้การเคลื่อนตัวของไตหยางแปรเปลี่ยนเป็นชี่ของไตและเคลื่อนตัวขึ้นไปยังอวัยวะหัวใจ และการที่ไฟหัวใจอาศัยความเย็นและความชุ่มชื้นจากอินของหัวใจ จะถูกแปรเปลี่ยนเป็นชี่ของหัวใจและเคลื่อนตัวสู่ข้างล่างเพื่อช่วยไตเช่นกัน
คัมภีร์อู๋อีฮุ่ยเจี่ยง《吴医汇讲》 ได้กล่าวไว้ว่า หากน้ำไม่เคลื่อนขึ้นบนจะทำให้เกิดโรค ปรับสมดุลไตหยาง เมื่อหยางเพียงพอ น้ำจะขึ้นข้างบนเอง ไฟไม่ลงล่างจะก่อให้เกิดโรค หล่อเลี้ยงอินของหัวใจ เมื่ออินพอ ไฟจะลงข้างล่างเอง นี่ทำให้รู้ว่าแก่นน้ำและไฟอยู่ร่วมกันและกันเมื่อทุกอย่างอยู่ในจุดสมดุล การไหลเวียนจึงกำเนิดขึ้น
สารจิงและจิตวิญญาณได้มีการแลกเปลี่ยนกันและกัน หัวใจกักเก็บจิตวิญญาณ ไตกักเก็บสารจิง สารจิงสามารถแปรเปลี่ยนเป็นชี่และสร้างจิตวิญญาณ เรียกได้ว่าเป็นแหล่งกำเนิดของทั้งสองสิ่ง จิตวิญญาณสามารถควบคุมจิงและชี่ ถือเป็นผู้สั่งการของทั้งสองสิ่งได้ กล่าวได้ว่าการสะสมสารจิงสามารถสร้างจิตวิญญาณได้ และจิตวิญญาณบริสุทธิ์ (ชิงเสิน) สามารถควบคุมสารจิงได้
กล่าวถึงการอยู่ร่วมกันของกษัตริย์และขุนนาง อวัยวะหัวใจเปรียบเสมือนไฟกษัตริย์ ไตเปรียบเสมือนไฟขุนนาง (ไฟแห่งชีวิต) ไฟของกษัตริย์อยู่เบื้องบนเปรียบเสมือนดวงอาทิตย์ที่สองแสงเจิดจ้าเป็นนายของร่างกาย ไฟของขุนนางอยู่เบื้องล่างเป็นรากฐานของชี่หยางเป็นรากฐานของจิตวิญญาณ
หากไฟแห่งชีวิตถูกจัดเก็บไว้อย่างดี หยางของหัวใจก็จะเพียงพอ เมื่อหยางของหัวใจสมบูรณ์ ไฟของขุนนางก็จะแข็งแรง เมื่อไฟของกษัตริย์และขุนนางอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมก็ทำให้หัวใจและไตทำงานสัมพันธ์กัน ฉะนั้นการทำงานที่สัมพันธ์นี้ก็แสดงให้เห็นถึงว่าหัวใจหยางและไตหยางมีความเกี่ยวข้องกัน
หากน้ำไฟ อินหยาง สารจิงและจิตวิญญาณของหัวใจและไตทำงานไม่สมดุลกันจะทำให้เกิดสภาวะหัวใจและไตไม่สัมพันธ์กัน อาการหลักที่แสดงออก ได้แก่ อินพร่องไฟลุกโชน เกิดจากการที่น้ำไม่สามารถควบคุมไฟไว้ได้ ไตอินพร่องไม่สามารถควบคุมไฟของหัวใจเอาไว้ไม่ให้ลุกโชน หรือหยางของหัวใจและไตพร่อง เกิดจากหยางของทั้งสองอวัยวะไม่เพียงพอเนื่องจากมีน้ำและความชื้นมากจนเกินไป หรืออาการสูญเสียสารจิงของไตและจิตวิญญาณของหัวใจ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสภาวะโรคที่ทำให้สูญเสียทั้งสองอย่าง
ดังนั้นการปรับสมดุลหัวใจและไตจึงถือเป็นพื้นฐานสำคัญของการป้องกันและการรักษาโรคตามหลักแพทย์แผนจีน เพื่อให้ร่างกายดำรงอยู่ในภาวะสมดุลและกลมกลืนอย่างยั่งยืน
บทความ จาก พจ.วัชราภรณ์ บุญพ่อมี (หมอพลอย)
จองคิวได้เลย
❤️ สาขาโชคชัย 4 (กรุงเทพฯ)
📍 โครงการ The Shelter (จอดรถได้กว่า 200 คัน)
ถนนโชคชัย 4 เขตวังทองหลาง (สะพานสอง)
โทร: 062-596-6955
เปิดทุกวัน: 10.00–20.00 น.
แผนที่ Google Maps:
https://goo.gl/maps/3YCsjtcc8sNYVhxJA
⸻
❤️ สาขารามอินทรา (กรุงเทพฯ)
📍 The Jas รามอินทรา ห้อง A201A ชั้น 2 (จอดรถได้ 200 คัน)
87 ถนนลาดปลาเค้า แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน
โทร: 02-038-9955
เปิดทุกวัน: 10.00–20.00 น.
แผนที่ Google Maps:
http://bit.ly/45M80uW
⸻
❤️ สาขาหาดใหญ่ (สงขลา)
📍 ถนนศรีภูวนารถ (ข้างธนาคารออมสินศรีภูวนารถ)
54/5-6 ต.หาดใหญ่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110
โทร: 074-882-083
เปิดทุกวัน: 10.00–20.00 น.
แผนที่ Google Maps:
https://bit.ly/zhenfuhatyai
ฝังเข็มปวดหลัง, ฝังเข็มปวดเอว, ปวดหลังเรื้อรัง, ปวดเอวแพทย์จีน, เจินฟู่คลินิก
