ข้อมูลบทความ
ผู้เขียน (Author): ดร.พจ. เยาวเกียรติ เยาวพันธุ์กุล
เผยแพร่ครั้งแรก (Published):
แก้ไขหน้าเว็บล่าสุด (Updated):
คำตอบโดยสรุป
ยังไม่มีหลักฐานน่าเชื่อถือว่าการฝังเข็มเพิ่มอัตราตั้งครรภ์หรืออัตราการเกิดมีชีพ ทั้งในการพยายามตั้งครรภ์ตามธรรมชาติและการทำ IVF การฝังเข็มจึงไม่ควรใช้แทนหรือทำให้การประเมินภาวะมีบุตรยากล่าช้า หากต้องการใช้ ควรเป็นการดูแลเสริมเพื่อเป้าหมายที่ไม่รับรองผล เช่น ความผ่อนคลายหรือความเป็นอยู่โดยรวม และควรประสานกับแพทย์เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์
ภาวะมีบุตรยากคืออะไร?
องค์การอนามัยโลกนิยามภาวะมีบุตรยากว่าไม่สามารถตั้งครรภ์ได้หลังมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอโดยไม่คุมกำเนิดเป็นเวลา 12 เดือนขึ้นไป สาเหตุอาจมาจากระบบสืบพันธุ์ฝ่ายหญิง ฝ่ายชาย ทั้งสองฝ่าย หรือไม่พบสาเหตุชัดเจน จึงไม่ควรให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งรับภาระการตรวจเพียงคนเดียว
ควรเริ่มประเมินเมื่อใด?
- อายุต่ำกว่า 35 ปีและไม่มีปัจจัยเสี่ยง: ควรพบแพทย์เมื่อพยายามครบ 12 เดือนแล้วยังไม่ตั้งครรภ์
- อายุ 35 ปีขึ้นไป: ควรพิจารณาประเมินหลังพยายาม 6 เดือน
- อายุมากกว่า 40 ปี: ควรปรึกษาแพทย์เร็วขึ้นโดยไม่ต้องรอครบกำหนดข้างต้น
ไม่ควรรอ หากมีประจำเดือนไม่สม่ำเสมอหรือขาดประจำเดือน เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ปวดประจำเดือนมาก โรคหรือการผ่าตัดเกี่ยวกับมดลูกและท่อนำไข่ แท้งซ้ำ เคยได้รับเคมีบำบัด ภาวะอสุจิผิดปกติ ปัญหาการแข็งตัวหรือการหลั่ง หรือปัจจัยอื่นที่อาจกระทบภาวะเจริญพันธุ์
การประเมินมาตรฐานดูอะไรบ้าง?
การประเมินขึ้นกับประวัติ อายุ และอาการของแต่ละคน อาจรวมการซักประวัติสุขภาพและเพศสัมพันธ์ การตรวจร่างกาย การประเมินการตกไข่ รังไข่ มดลูกและท่อนำไข่ รวมถึงการตรวจน้ำเชื้อของฝ่ายชาย ผลตรวจช่วยให้ทีมรักษาเลือกแนวทาง เช่น การปรับช่วงเวลามีเพศสัมพันธ์ ยา การผ่าตัด การฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูก หรือเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ตามสาเหตุ
หลักฐานเกี่ยวกับการฝังเข็มและ IVF
การทบทวนงานวิจัยแบบสุ่มของ Cochrane ในผู้เข้ารับเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ไม่พบหลักฐานว่าการฝังเข็มรอบวันเก็บไข่หรือย้ายตัวอ่อนช่วยเพิ่มอัตราการเกิดมีชีพ การตั้งครรภ์ต่อเนื่อง หรือการตั้งครรภ์ทางคลินิก จึงไม่ควรสื่อสารว่าการฝังเข็มช่วยให้ตัวอ่อนฝังตัวหรือเพิ่มความสำเร็จของ IVF
สำหรับผู้ที่มี PCOS การทบทวน Cochrane ฉบับล่าสุดระบุว่าการฝังเข็มเมื่อเทียบกับการฝังเข็มหลอกอาจมีผลน้อยหรือไม่มีผลต่อการเกิดมีชีพ การตกไข่ การตั้งครรภ์ทางคลินิก หรือการแท้ง และยังต้องการงานวิจัยคุณภาพสูงเพิ่มเติม
การฝังเข็มอาจใช้เป็นการดูแลเสริมได้อย่างไร?
บางคนเลือกฝังเข็มระหว่างการรักษาภาวะมีบุตรยากเพื่อความผ่อนคลายหรือดูแลอาการอื่นร่วมด้วย หากเลือกใช้ ควรกำหนดเป้าหมายที่วัดได้และไม่ผูกกับคำรับรองว่าจะตั้งครรภ์ เช่น คุณภาพการนอน ระดับความเครียด หรืออาการปวดที่ได้รับการประเมินแล้ว และควรแจ้งทีมรักษาภาวะมีบุตรยากเสมอ
จำนวนครั้งและช่วงเวลาฝังเข็มไม่ควรกำหนดเป็นสูตรเดียวสำหรับทุกคน โดยเฉพาะก่อนหรือหลังเก็บไข่และย้ายตัวอ่อน ควรยึดแผนของคลินิกเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์เป็นหลัก และหยุดประเมินหากไม่เกิดประโยชน์ที่วัดได้หรือมีอาการผิดปกติ
มุมมองแพทย์จีน
ศาสตร์แพทย์จีนอาจใช้แนวคิดเรื่องไต ตับ ม้าม ชี่ และเลือดเพื่อประกอบการประเมินรูปแบบอาการ แนวคิดเหล่านี้เป็นกรอบอธิบายตามศาสตร์แพทย์จีน ไม่เท่ากับการตรวจฮอร์โมน การยืนยันการตกไข่ การตรวจท่อนำไข่ หรือการตรวจคุณภาพอสุจิตามการแพทย์สมัยใหม่ และไม่ควรใช้สรุปสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก
ความปลอดภัยและข้อควรแจ้งก่อนฝังเข็ม
- แจ้งแพทย์จีนว่ากำลังเตรียมตั้งครรภ์ อยู่ในรอบ IUI/IVF หรืออาจตั้งครรภ์
- แจ้งยา ฮอร์โมน ยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมด
- ไม่หยุด ปรับ หรือเพิ่มยาและฮอร์โมนด้วยตนเอง
- รับบริการจากผู้ประกอบวิชาชีพที่มีคุณสมบัติเหมาะสมและใช้เข็มปลอดเชื้อแบบใช้ครั้งเดียว
หากตรวจพบว่าตั้งครรภ์ มีเลือดออก ปวดท้องรุนแรง หน้ามืด หรือมีอาการผิดปกติระหว่างการรักษา ควรติดต่อทีมสูตินรีแพทย์หรือไปโรงพยาบาลตามความเร่งด่วน
การดูแลที่เจินฟู่คลินิก
ทีมแพทย์จีนจะซักประวัติ เป้าหมาย แผนจากคลินิกเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ และยาที่ใช้อยู่ก่อนพิจารณาการดูแลเสริม ไม่รับรองการตั้งครรภ์ การฝังตัว หรือการเกิดมีชีพ และจะแนะนำให้ประเมินกับผู้เชี่ยวชาญเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อไม่ให้การวินิจฉัยหรือการรักษาหลักล่าช้า
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ภาวะมีบุตรยากควรเริ่มพบแพทย์เมื่อใด?
โดยทั่วไป ผู้ที่อายุต่ำกว่า 35 ปีควรปรึกษาแพทย์เมื่อพยายามตั้งครรภ์ต่อเนื่อง 12 เดือนแล้วยังไม่สำเร็จ ส่วนผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไปควรปรึกษาหลัง 6 เดือน และควรพบแพทย์เร็วขึ้นหากอายุมากกว่า 40 ปี ประจำเดือนผิดปกติ หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่น
การประเมินภาวะมีบุตรยากจำเป็นต้องตรวจทั้งสองฝ่ายหรือไม่?
ควรประเมินทั้งสองฝ่าย เพราะสาเหตุอาจเกี่ยวข้องกับฝ่ายหญิง ฝ่ายชาย ทั้งสองฝ่าย หรือยังไม่พบสาเหตุชัดเจน การตรวจพร้อมกันช่วยให้วางแผนดูแลได้เหมาะสมและลดความล่าช้า
การฝังเข็มช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์หรือการเกิดมีชีพได้หรือไม่?
หลักฐานปัจจุบันยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าการฝังเข็มเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์หรือการเกิดมีชีพ จึงไม่ควรใช้แทนการประเมินและการรักษาภาวะมีบุตรยากตามมาตรฐาน
สามารถฝังเข็มร่วมกับ IVF หรือการรักษาภาวะมีบุตรยากได้หรือไม่?
อาจพิจารณาเป็นการดูแลเสริมในบางราย แต่ควรแจ้งและวางแผนร่วมกับแพทย์เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ โดยเฉพาะเรื่องช่วงเวลารักษา ยาที่ใช้ และความเป็นไปได้ของการตั้งครรภ์
เจินฟู่คลินิกมีสาขาใดให้เลือกสำหรับการปรึกษา?
สามารถดูข้อมูลสาขาโชคชัย 4 รามอินทรา และหาดใหญ่ รวมถึงแพทย์ เวลาให้บริการ การเดินทาง และช่องทางนัดหมายล่าสุดจากกล่อง “เลือกสาขาใกล้คุณ” ด้านล่าง
แหล่งอ้างอิง (References)
World Health Organization. Infertility. — นิยาม สาเหตุ และภาพรวมการดูแลภาวะมีบุตรยาก
World Health Organization. Guideline for the Prevention, Diagnosis and Treatment of Infertility. — แนวทางการประเมินและรักษาภาวะมีบุตรยาก
CDC. Infertility: Frequently Asked Questions. — ช่วงเวลาที่ควรพบแพทย์ ปัจจัยเสี่ยง และการตรวจทั้งสองฝ่าย
Cochrane. Acupuncture and Assisted Conception. — ไม่พบหลักฐานว่าช่วยเพิ่มอัตราตั้งครรภ์หรือการเกิดมีชีพในการทำ ART
Cochrane. Acupuncture for Women With Polycystic Ovary Syndrome. — หลักฐานต่อการตกไข่ การตั้งครรภ์ และการเกิดมีชีพใน PCOS
NCCIH. Acupuncture: Effectiveness and Safety. — ข้อมูลความปลอดภัยของการฝังเข็ม
ข้อมูลนี้ใช้เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการประเมินจากสูตินรีแพทย์ แพทย์เวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยาก และไม่สามารถรับรองโอกาสตั้งครรภ์หรือการเกิดมีชีพได้
เลือกสาขาใกล้คุณ
เลือกสาขาที่สะดวกเพื่อดูข้อมูลแพทย์ เวลาให้บริการ การเดินทาง และช่องทางนัดหมาย



